ดอกเบี้ยคงที่ เงินต้นคงที่ และทบต้น เป็นเรื่องเดียวกันไหม

แยก fixed rate, flat rate, reducing balance และ compound interest ด้วยตัวอย่างที่บอกฐานเงินต้น เวลา และการทบอย่างชัดเจน

โดย CuteToolsเผยแพร่ 8 ก.ย. 2569อัปเดต 8 ก.ย. 2569อ่าน 3 นาที

ภาพประกอบเสมือนจริงของภาชนะสามใบใส่เหรียญต่างรูปแบบข้างเครื่องคิดเลข

ดอกเบี้ยคงที่ เงินต้นคงที่ และดอกเบี้ยทบต้นไม่ใช่คำเดียวกัน คำแรกพูดถึงการเปลี่ยนอัตรา คำที่สองพูดถึงฐานเงินต้น ส่วนคำสุดท้ายพูดถึงการนำดอกไปคิดดอกต่อ จึงไม่ควรใช้แทนกันเพียงเพราะมีคำว่า “คงที่” หรือ “ดอกเบี้ย” เหมือนกัน

การแยกสามมิตินี้ช่วยลดโอกาสเลือกสูตรผิดตั้งแต่แรก ก่อนกรอกเครื่องคิดเลขหรือเปรียบเทียบสินเชื่อ

แต่ละคำตอบคำถามอะไร

Fixed rate ตอบว่าอัตราคงเดิมในช่วงที่กำหนดหรือไม่ ส่วน floating rate เปลี่ยนตามเงื่อนไขอ้างอิง

Flat rate คิดดอกจากเงินต้นตั้งต้น ขณะที่ reducing balance คิดจากเงินต้นคงเหลือหลังชำระ

Simple interest ไม่เอาดอกกลับมาเป็นฐานใหม่ ส่วน compound interest นำผลที่ทบเข้าฐานแล้วไปคำนวณรอบต่อไป

สิ่งที่อยู่ร่วมกันได้

เงินกู้อาจใช้อัตราคงที่ 6% แต่คิดแบบลดต้นลดดอก ขณะที่เงินฝากอัตราคงที่อาจมีหรือไม่มีการทบขึ้นกับวิธีจ่ายดอก ห้ามเห็นคำว่า fixed แล้วเลือกสูตร Flat Rate ให้ทันที

ตัวอย่างพร้อมคำตอบ

ใช้เงินต้น 10,000 บาท อัตรา 6% ต่อปีเป็นกรณีตัวอย่าง

ไม่ชำระต้นและไม่ทบดอกนานสองปี: ดอก 10,000 × 0.06 × 2 = 1,200 บาท
ทบต้นปีละครั้งสองปี: ยอด 10,000 × 1.06^2 = 11,236 บาท เป็นดอก 1,236 บาท
หากเป็นเงินกู้ลดต้นลดดอกแบบรายเดือน งวดแรกมีดอก 10,000 × 0.06 ÷ 12 = 50 บาท
สมมติจ่ายปลายงวด 1,000 บาท เงินต้นเหลือ 9,050 บาท งวดถัดไปคิดดอก 45.25 บาท แม้อัตรายัง 6% เท่าเดิม

กรณีที่ 3–4 เป็นตัวอย่างการตัดต้นสองงวด ไม่ใช่ตารางชำระของกรณีที่ 1–2

ภาพสรุปตัวอย่าง: Fixed พูดถึงอัตรา; Flat / Reducing พูดถึงฐานเงินต้น; Simple / Compound พูดถึงการทบดอก

อ่านผลลัพธ์อย่างไร

เลขดอกต่อเดือนที่ลดลงอาจเกิดจากเงินต้นลด ไม่ใช่อัตราถูกปรับลด และการที่ดอกทบแล้วมากขึ้นไม่ได้บอกว่าการลงทุนปลอดภัย การตัดสินใจต้องรู้สัญญาและความเสี่ยงของสิ่งที่กำลังคำนวณ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

แปล fixed rate เป็นเงินต้นคงที่
เรียกผลตอบแทนลงทุนรายเดือนว่าอัตรารับประกัน
ใช้สูตรทบต้นกับหนี้ที่จ่ายตามตารางโดยไม่หักค่างวด
เทียบอัตราต่างฐานแล้วสรุปจากตัวเลขน้อยกว่า

ลองตรวจตัวเลขด้วยเครื่องมือ

ใช้ เครื่องมือคำนวณเปอร์เซ็นต์ ตรวจ 0.5% ของ 10,000 และ 9,050 เพื่อเห็นว่าดอกลดเพราะฐานเงินต้นเปลี่ยน ไม่ใช่อัตราเปลี่ยน

ทดลองแบบจำลองที่เกี่ยวข้อง

ใช้ ดอกเบี้ยไม่ทบต้น เพื่อเปลี่ยนสมมติฐานและอ่านรายละเอียดวิธีคำนวณ เลือกอัตรา ฐานเวลา และเงื่อนไขให้ตรงกับตัวอย่างก่อนเปรียบเทียบ ตัวเลขในบทความเป็นสถานการณ์เพื่ออธิบาย ไม่ใช่ข้อเสนอหรือผลรับรองเฉพาะบุคคล