คิดดอกเบี้ย 365 หรือ 366 วัน และนับวันเริ่มอย่างไร
เปรียบเทียบฐานวัน 365 กับ 366 และการนับวันเริ่ม–วันสิ้นสุด พร้อมตัวอย่างปีอธิกสุรทินที่ไม่เหมารวมทุกสัญญา
ปีที่มี 366 วันไม่ได้บังคับว่าสัญญาทุกฉบับต้องหารด้วย 366 จำนวนวันจริงที่ถือเงินกับฐานวันที่สัญญาใช้เป็นคนละตัวแปร บางแบบใช้ 365 คงที่ บางแบบอิงปีจริง และบางแบบมีกติกาเฉพาะ
ก่อนตรวจดอกเบี้ยให้ตรงใบแจ้งยอด จึงต้องรู้ทั้งวิธีนับวันและฐานอัตรา ไม่ตัดสินว่าผู้ให้บริการคำนวณผิดจากปฏิทินเพียงอย่างเดียว
แยกจำนวนวันจากฐานวัน
ในสูตร P × i × d ÷ b ตัว d คือระยะเวลาที่นับได้ ส่วน b คือฐานวันของอัตรา การใช้ 29 วันจริงหาร 365 จึงเป็นแบบจำลองหนึ่งที่เป็นไปได้ ไม่ใช่ข้อผิดพลาดอัตโนมัติ
ระวังวันที่คาบเกี่ยว
ตัวอย่างกำหนดให้นับ 1 กุมภาพันธ์ 2028 ถึงก่อน 1 มีนาคม 2028 รวม 29 วัน เพราะ 2028 เป็นปีอธิกสุรทิน กติกานับนี้ใช้แสดงหลักการเท่านั้น ถ้าสัญญานับรวมวันสิ้นสุดหรือใช้วันที่รายการมีผลต่างกัน จำนวนวันก็ต้องเปลี่ยนตาม
ตัวอย่างพร้อมคำตอบ
เงินต้น 100,000 บาท อัตรา 3% ต่อปี ระยะ 29 วัน อัตราและเงินต้นคงที่ ไม่ทบต้น
- ฐาน 365 วัน: 100,000 × 0.03 × 29 ÷ 365 ≈ 238.36 บาท
- ฐาน 366 วัน: 100,000 × 0.03 × 29 ÷ 366 ≈ 237.70 บาท
- ต่างกันประมาณ 0.65 บาท ในช่วงนี้
- หากนับวันเพิ่มผิดหนึ่งวันด้วยฐาน 365 จะเพิ่มดอกประมาณ 8.22 บาท
ปี 2028 เป็นฉากสมมติสำหรับทดสอบวัน ไม่ใช่วันที่เผยแพร่บทความ
อ่านผลลัพธ์อย่างไร
เมื่อส่วนต่างไม่กี่สตางค์หรือหลายบาท ให้ตรวจวันที่เงินมีผล การปัดรายวันหรือวันจ่ายดอก และวันชำระตรงกับงวดหรือไม่ก่อน การนับผิดหนึ่งวันอาจส่งผลมากกว่าความต่างระหว่างฐาน 365 กับ 366 ในช่วงสั้น
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เปลี่ยนฐานเป็น 366 ทุกครั้งที่เดือนกุมภาพันธ์มี 29 วันโดยไม่อ่านสัญญา
- นับวันแรกและวันสุดท้ายซ้ำในสองช่วงติดกัน
- ใช้เดือนละ 30 วันกับสัญญาที่คิดวันจริง
- เอาวันที่กรอกคำสั่งแทนวันที่เงินมีผลในบัญชี
ลองตรวจตัวเลขด้วยเครื่องมือ
ใช้ เครื่องมือคำนวณเปอร์เซ็นต์ ตรวจดอกหนึ่งปี แล้วคำนวณแยก d และ b ตามเงื่อนไข หากยังไม่รู้ฐาน ให้แสดงทั้งสองแบบแทนการเดา
ทดลองแบบจำลองที่เกี่ยวข้อง
ใช้ ดอกเบี้ยไม่ทบต้น เพื่อเปลี่ยนสมมติฐานและอ่านรายละเอียดวิธีคำนวณ เลือกอัตรา ฐานเวลา และเงื่อนไขให้ตรงกับตัวอย่างก่อนเปรียบเทียบ ตัวเลขในบทความเป็นสถานการณ์เพื่ออธิบาย ไม่ใช่ข้อเสนอหรือผลรับรองเฉพาะบุคคล
แหล่งอ้างอิง
ตรวจข้อมูลอ้างอิงวันที่ 8 กันยายน 2026 ตัวอย่างตัวเลขจัดทำขึ้นเพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ข้อเสนอทางการเงินหรือคำวินิจฉัยภาษีเฉพาะบุคคล
