ทบต้นรายเดือนกับรายปี ต้องดูอัตราแบบไหนก่อนเปรียบเทียบ

ทบต้นถี่กว่าไม่ได้แปลว่าได้มากกว่าเสมอ หากตัวเลขอัตราที่ประกาศใช้คนละฐาน ต้องถามก่อนว่า 5% คือ nominal ที่ยังไม่รวมผลการทบ หรือ effective ที่รวมแล้ว ไม่เช่นนั้นอาจนำผลการทบมาคิดซ้ำ

บทความนี้แยกสองวิธีแสดงอัตราด้วยตัวอย่างทางคณิตศาสตร์ โดยไม่ได้เปรียบเทียบผลิตภัณฑ์ธนาคารจริง

กรณีอัตรา nominal เท่ากัน

ถ้าอัตรา nominal ต่อปีคือ i และทบ m ครั้งต่อปี อัตราต่องวดคือ i ÷ m ยอดปลายทางหลัง t ปี = P × (1 + i ÷ m)^(m × t) และ effective ต่อปี = (1 + i ÷ m)^m − 1

กรณีอัตรา effective เท่ากัน

หากกำหนด effective ต่อปีไว้ 5% อัตรารายเดือนที่สอดคล้องคือ (1.05)^(1/12) − 1 ไม่ใช่ 0.05 ÷ 12 เมื่อคำนวณครบหนึ่งปีและไม่มีเงินเข้าออกจะกลับมาโต 5% เท่ากันตามนิยาม

ตัวอย่างพร้อมคำตอบ

เงินต้น 100,000 บาท nominal 5% ต่อปี ไม่มีเงินเติมหรือค่าธรรมเนียม

1. ทบปีละครั้งครบหนึ่งปีได้ 105,000 บาท
2. ทบรายเดือนครบหนึ่งปีได้ประมาณ 105,116.19 บาท
3. อัตรา effective ของแบบรายเดือนประมาณ 5.1162% ต่อปี
4. หากทำต่อ 10 ปี แบบปีละครั้งได้ 162,889.46 บาท ส่วนรายเดือนได้ 164,700.95 บาท

อ่านผลลัพธ์อย่างไร

ถ้าข้อเสนอทั้งสองเขียน effective 5% อยู่แล้ว การเปลี่ยนความถี่อย่างเดียวไม่สร้างผลตอบแทนเพิ่มให้เงินก้อนที่ไม่มีเงินเข้าออกครบหนึ่งปี ส่วนบัญชีที่จ่ายภาษีก่อนทบดอกต้องใช้อัตราหรือกระแสเงินสดหลังหักให้ตรง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• นำ effective 5% ไปหาร 12 แล้วทบซ้ำ
• เลือกความถี่รายวันโดยคิดว่าเหมือนทุกบัญชีที่สะสมดอกรายวัน
• เปรียบเทียบอัตราก่อนภาษีกับหลังภาษีโดยไม่บอกความต่าง

ลองตรวจตัวเลขด้วยเครื่องมือ

ใช้ เครื่องมือคำนวณเปอร์เซ็นต์ ตรวจอัตราเพิ่มของยอดจาก 100,000 ไปประมาณ 105,116.19 บาท เพื่อเห็น effective ที่เกิดขึ้นจริงในแบบจำลองรายเดือน

ทดลองแบบจำลองที่เกี่ยวข้อง

ใช้ ดอกเบี้ยทบต้น เพื่อเปลี่ยนสมมติฐานและอ่านรายละเอียดวิธีคำนวณ เลือกอัตรา ฐานเวลา และเงื่อนไขให้ตรงกับตัวอย่างก่อนเปรียบเทียบ ตัวเลขในบทความเป็นสถานการณ์เพื่ออธิบาย ไม่ใช่ข้อเสนอหรือผลรับรองเฉพาะบุคคล

แหล่งอ้างอิง

• Investor.gov — Compound Interest Calculator

ตรวจข้อมูลอ้างอิงวันที่ 8 กันยายน 2026 ตัวอย่างตัวเลขจัดทำขึ้นเพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ข้อเสนอทางการเงินหรือคำวินิจฉัยภาษีเฉพาะบุคคล